Ogród i Balkon

Jak przycinać maliny jesienne i letnie po zbiorze owoców

Maliny jesienne i letnie wymagają zupełnie innych technik przycinania. Poznaj różnice w cięciu, terminy zabiegu i praktyczne porady dla zdowego sadu.

27.09.2026 — Elżbieta Korczyńska
Close-up of hands pruning plants with shears in a sunny garden, showcasing gardening care.
Fot. Kampus Production / Pexels · Pexels License

Przycinanie malin to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w ogrodzie, ale jego przeprowadzenie różni się diametralnie w zależności od odmiany. Maliny jesienne i letnie wymagają całkowicie odrębnych podejść – błędne cięcie może osłabić roślinę lub drastycznie zmniejszyć plon w następnym sezonie.

Czym różnią się maliny jesienne od letnich?

Aby prawidłowo przycinać maliny, trzeba najpierw zrozumieć, jak funkcjonują. Maliny letnie wydają owoce głównie na pędach, które mają już dwa lata. Oznacza to, że pęd rośnie przez jeden sezon, a dopiero w drugim roku wydaje plony. Natomiast maliny jesienne (zwane też powtarzającymi) owocują na pędach tegorocznych – tych, które wyrosły w bieżącym roku. Różnica ta jest fundamentalna dla sposobu przycinania.

Maliny jesienne zaczynają owocować od sierpnia lub września i kontynuują aż do momentu, gdy temperatury znacznie spadną. Ta długa faza owocowania sprawia, że pędy są całkowicie wyczerpane i gotowe do całkowitego usunięcia.

Przycinanie malin jesiennych – proste i radykalne

Maliny jesienne można przycinać w trzech okresach: jesienią tuż po zbiorze, zimą lub na wczesną wiosnę. Najwygodniej wykonać ten zabieg jesienią, gdy jeszcze widać wyraźnie, które pędy nosiły owoce.

Kluczowa zasada to całkowite wycięcie starych pędów nisko nad ziemią. Nie należy pozostawiać żadnych kikutów – wysoki fragment starego pędu nie tylko utrudnia utrzymanie porządku w rzędzie, ale może też być źródłem chorób. Pędy powinny być usuwane tuż przy gruncie, najlepiej na wysokości kilku centymetrów.

Po takim zabiegu roślina pozostaje praktycznie naga, ale to jest zamierzone. W następnym sezonie wegetacyjnym z korzeni wyrośnie nowy zestaw pędów, które ponownie będą owocować. Usunięte zdrowe pędy można bez obaw kompostować.

Wariant z dwoma zbiorami

Niektórzy ogrodniczy prowadzą maliny jesienne na system dwóch zbiorów w jednym roku. Wymaga to bardziej precyzyjnego podejścia do przycinania. W tym systemie część pędów pozostawia się na zimę, a część wycina wcześniej, aby stymulować wcześniejszy plon. Drugi plon uzyskany w tym wariancie bywa jednak słabszy niż pierwszy, a zabieg wymaga więcej uwagi i doświadczenia.

Przycinanie malin letnich – selekcja zamiast radykalizmu

Maliny letnie wymagają zupełnie innego podejścia. Ponieważ owocują na pędach dwuletnich, nie można ich wycinać całkowicie. Zamiast tego stosuje się cięcie selektywne – usuwanie wybranych, starszych pędów, pozostawiając te młodsze.

Rozróżnienie między starymi a młodymi pędami jest tu kluczowe i stosunkowo łatwe. Stare pędy, które już owocowały, są ciemne, zdrewniałe i grube. Młode pędy, które będą owocować w przyszłym roku, wyglądają zupełnie inaczej – mają gładką strukturę i wyraźnie zieloną barwę.

Podczas przycinania malin letnich należy usuwać przede wszystkim pędy, które już owocowały. Pozostawia się natomiast młode, zielone pędy – to one zapewnią plon w następnym sezonie. W praktyce oznacza to, że po zabiegu roślina wciąż ma spory zestaw gałęzi, co może na pierwszy rzut oka wyglądać mniej radykalnie niż w przypadku malin jesiennych.

CechaMaliny jesienneMaliny letnie
Owocowanie na pędachTegorocznychDwuletnich
Okres owocowaniaSierpień–jesienne chłodyGłównie na pędach dwuletnich
Typ przycinaniaCałkowite wycięcieCięcie selektywne
Wysokość cięciaTuż nad ziemiąRóżna, w zależności od pędu
Pozostawiane pędyBrak – roślina nagaMłode, zielone pędy
Terminy zabieguJesień, zima, wczesna wiosnaPo zbiorze (najczęściej czerwiec–lipiec)

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli masz w ogrodzie maliny, ale nie wiesz, jaką masz odmianę, warto to ustalić przed przycinaniem. Błęd w wyborze metody może spowodować brak plonu w przyszłym roku lub osłabienie rośliny. Maliny letnie przycinane jak jesienne nie będą owocować, bo usuniesz pędy, które miały wydać owoce.

Praktycznie rzecz biorąc, jeśli zbierasz owoce przez całe lato aż do jesieni, masz maliny jesienne – wtedy możesz być radykalny. Jeśli zbierasz głównie w czerwcu i lipcu, to maliny letnie – wtedy musisz być ostrożny i selektywny.

Pędy wykazujące ślady chorób (plamistości, deformacje, zmianę koloru) nie powinny być kompostowane razem ze zdrowymi – warto je spalić lub wyrzucić osobno, aby nie rozprzestrzeniać infekcji w ogrodzie.

Najczęstsze pytania

Kiedy przycinać maliny jesienne?

Maliny jesienne można przycinać jesienią, zimą lub wczesną wiosną, po zakończeniu owocowania. Najczęściej wykonuje się ten zabieg tuż po ostatnich zbiorach, kiedy pędy zaczynają słabnąć.

Jak rozpoznać stare pędy malin od młodych?

Stare pędy są ciemne i zdrewniałe, młode natomiast mają gładką strukturę i barwę zieloną. Ta różnica pozwala łatwo wybrać, które fragmenty pozostawić, a które usunąć.

Czy mogę zostawić kikuty po przycinaniu malin jesiennych?

Nie – kikuty utrudniają utrzymanie porządku w rzędzie malin i mogą być siedliskiem chorób. Pędy powinno się usuwać nisko, tuż nad ziemią.

Czy maliny letnie można wycinać całkowicie jak jesienne?

Nie, maliny letnie wymagają cięcia selektywnego – usuwania tylko wybranych pędów. Całkowite wycięcie zniszczyłoby rośliny, bo owocują na pędach dwuletnich.

Co zrobić z usunętymi zdrowymi pędami malin?

Zdrowe pędy można kompostować. Natomiast pędy wykazujące ślady chorób powinny zostać usunięte z terenu sadu, aby nie rozprzestrzeniać infekcji.

Na podstawie: Zielony Ogródek Portal. Tekst opracowany redakcyjnie.