Rośliny doniczkowe a jakość powietrza: co naprawdę daje wentylacji?
Czy rośliny doniczkowe oczyszczają powietrze w mieszkaniu? Sprawdź, co pokazały badania nad LZO i dlaczego wentylacja pozostaje najważniejsza.
Rośliny doniczkowe mogą usuwać lotne związki organiczne z powietrza, lecz w praktyce ich wpływ na jakość powietrza w mieszkaniu jest znikomy w porównaniu z wentylacją. Ten wniosek wynika z przeglądu badań opublikowanego w 2019 roku przez Bryana E. Cummingsa i Michaela S. Waringa z Drexel University.
Warto wiedzieć, skąd w ogóle biorą się te zanieczyszczenia, zanim zaczniemy szukać sposobów na ich usunięcie.
Skąd w mieszkaniu biorą się LZO?
Lotne związki organiczne pochodzą z wielu codziennych przedmiotów, a ich źródła są bliżej nas, niż się wydaje. Najczęściej wymieniane są farby, lakiery, kleje, meble oraz środki czystości. Do najczęściej analizowanych należą formaldehyd, benzen i toluen.
| Kategoria | Przykłady |
|---|---|
| Źródła emisji | farby, lakiery, kleje, meble, środki czystości |
| Związki LZO | formaldehyd, benzen, toluen |
Znając te źródła, łatwiej zrozumieć, dlaczego samo postawienie kilku doniczek nie rozwiązuje problemu. Najwięcej LZO pochodzi z przedmiotów, które już stoją w mieszkaniu lub są w nim świeżo użyte.
Co pokazały badania nad roślinami i LZO?
Badania laboratoryjne wykazały, że rośliny usuwają LZO z powietrza. Testy prowadzono jednak w małych, szczelnych komorach, czyli w warunkach bardzo różnych od normalnego pokoju, w którym powietrze stale się wymienia przez okna, drzwi i szczeliny.
Cummings i Waring przeanalizowali 12 publikacji, obejmujących łącznie 196 wyników laboratoryjnych. Dane przeliczono na wskaźnik oczyszczanego powietrza na godzinę, dzięki czemu można było porównać je z wentylacją. Wynik jest jednoznaczny: skuteczność roślin jest zbyt mała, by zastąpić wymianę powietrza.
Ile roślin dałoby efekt porównywalny z wentylacją?
Autorzy przeglądu oszacowali, że do osiągnięcia skuteczności porównywalnej z wentylacją potrzeba od 10 do 1000 roślin na metr kwadratowy podłogi. Rozrzut jest ogromny, a te liczby to szacunek wynikający z analizowanych badań, a nie zalecenie dla mieszkańców. Już sama skala tej rozpiętości pokazuje, że w zwykłym domu rośliny nie będą głównym narzędziem walki z zanieczyszczeniem powietrza.
Jak ograniczyć LZO w domu krok po kroku?
Skuteczniejsze działania zaczynają się od źródła, a nie od doniczki. Poniżej kolejność, którą warto przyjąć:
- Wybieraj produkty o niskiej emisji LZO. Przy zakupie farb, klejów czy mebli zwracaj uwagę na deklaracje dotyczące emisji. To najprostszy sposób, by nie wprowadzać do domu nowych źródeł.
- Nie przechowuj otwartych opakowań farb i rozpuszczalników w mieszkaniu. Otwarte pojemniki dalej oddają lotne związki, nawet gdy nikt z nich nie korzysta.
- Wietrz podczas sprzątania i malowania. Środki czystości i prace malarskie to momenty największej emisji, więc właśnie wtedy wymiana powietrza ma największe znaczenie.
- Zapewniaj stałą wymianę powietrza. Dobra wentylacja obniża stężenie zanieczyszczeń szybciej niż jakakolwiek roślina.
Jak dbać o rośliny zimą, żeby nadal służyły w domu?
Rośliny, które mają pełnić funkcję dekoracyjną i wspierać komfort w domu, potrzebują także dobrej pielęgnacji. Zimą szczególnie ważne jest, by nie stawiać ich na parapecie przy zimnej szybie lub w zasięgu przeciągu z nieszczelnego okna. Zimne powietrze może uszkodzić liście i osłabić roślinę, a wtedy traci ona na znaczeniu także jako element wnętrza.
Co to oznacza dla Ciebie?
Rośliny doniczkowe warto mieć w domu z powodów estetycznych i pielęgnacyjnych, ale nie traktuj ich jako sposobu na czyste powietrze. Najwięcej zyskasz, kontrolując źródła LZO: wybierając mniej emitujące produkty, nie trzymając otwartych farb i rozpuszczalników oraz systematycznie wietrząc, zwłaszcza podczas sprzątania i malowania. Dopiero na tej bazie roślina staje się sensownym dodatkiem, który dba o wnętrze, a nie zastępstwem dla wymiany powietrza.
Najczęstsze pytania
Czy rośliny doniczkowe usuwają szkodliwe związki z powietrza?
Badania laboratoryjne potwierdzają, że rośliny mogą usuwać lotne związki organiczne (LZO) z powietrza. Skala tego efektu w zwykłym mieszkaniu jest jednak zbyt mała, by zastąpić wentylację.
Ile roślin trzeba postawić w pokoju, by poprawić jakość powietrza?
Według analizy Cummingsa i Waringa porównywalną z wentylacją skuteczność osiągnięto przy 10–1000 roślinach na metr kwadratowy podłogi. Liczby mają charakter szacunku z badań, a nie zalecenia.
Jakie są główne źródła LZO w domu?
Najczęściej są to farby, lakiery, kleje, meble oraz środki czystości. Emitują je także rozpuszczalniki przechowywane w otwartych opakowaniach.
Jak najskuteczniej ograniczyć LZO w mieszkaniu?
Ogranicz źródła emisji, wybieraj produkty o niskiej emisji LZO, nie trzymaj otwartych farb i rozpuszczalników w mieszkaniu oraz wietrz podczas sprzątania i malowania.
Na podstawie: Zielony Ogródek Portal. Tekst opracowany redakcyjnie.